مولف ناشناخته
299
تاريخ شاهى ( فارسى )
دست نيست كه از ابنيهء كى است ؟ و كى آنجا بوده ؟ مىگفتند اما مقلى - خان پسر اللّه وردى خان حاكم فارس ساخته ، بسيار باغ خوب و قشنگى است . بعضى ابنيه خزانهاى داشت . از بناهاى تيمور ميرزا پسر حسينعلى ميرزا پسر فتحعلى شاه است » ( سرگذشت مسعودى ص 106 ) . همچنين باغ نظر سلطانآباد ( اراك ) كه « ديوانخانه و تفرجگاه سپهدار بوده ، باغ بزرگى به اسم باغ نظر در منظر آن عمارت قرار داده بوده است » . ( تاريخ عراق عجم ص 397 ) . دليل من در اينكه اين باغها در حكم پارك و محل گردش عمومى بوده اينست كه در هرات باغى داشتهايم به نام « باغ نظرگاه » كه از باغها و قصور دلگشاى سلطنتى هرات است ( حاشيه روضات الجنات فى اوصاف مدينه هرات ص 347 ) ، و « حضرت اعلى سلطان حسين بايقرا به باغ نظرگاه نزول اجلال فرموده ، بعد از هفتهاى از باغ نظرگاه به مرغزار بشر تو و نواحى پل سالار نهضت فرمود » ( ايضا ص 347 ) ، و « خاقان منصور ( بايقرا ) به تاريخ يازدهم ذى الحجه مذكور به باغ نظرگاه نزول فرمود » ( حبيب - السير ج 4 ص 145 ) . اين نكته را ، بيت معروف حافظ نيز مؤيد مىشود كه مىفرمايد : جان فداى دهنش باد كه در باغ نظر * چمنآراى جهان خوشتر ارين غنچه نبست يا آنجا كه بازگويد : نرگس باغ نظر چون توئى اى چشم و چراغ * سر چرا بر من دلخسته گران مىدارى ؟